Sondaj

Yeraltı suyu araması (Jeofizik Etüt)

Su sondaj kuyuları bir kuyu projesine yürütülmesi gereken sondaj işleridir. Bir su kuyusu ihtiyacı doğduğunda,kesinlikle önce su etüdü yapılması gerekir. Jeolojik Etüt-Jeofizik Etüt-Hidrojeolojik Etüt (su etüdü-su arama çalışmaları)yapılmaksızın açılan kuyu tamamen susuz da olabilir.

Yeraltından su elde etmek için su kuyusu açılmasına en uygun sondaj lokasyonu etüt neticesinde belirlenmelidir ve kuyu,etüt neticesinde belirlenen kuyu lokasyonunda ve yine su etüdü neticesinde hazırlanan Kuyu Projesine göre inşa edilmelidir. Ülkemizde ne yazıkki Su etüt-Hidrojeolojik etüt ;Jeolojik Etüt ve Jeofizik Etüt çalışması yapılmadan rastgele sondaj lokasyonunda rastgele kuyu açılmaktadır. Bu şekilde Jeolojik-jeofizik-hidrojeolojik etüt yapılmaksızın ve kuyu projesi hazırlanmaksızın açılan kuyular ise sahibine çok pahalıya mal olabilmektedir. Su çıkmayan kuyular olduğu gibi,jeoloji mühendislik çalışması yapılmadan açılan kuyunun uzun vadede sahibine işletme giderleri çok yüksek olabilmektedir.

Akife r(su veren formasyon) türlerine göre farklı su kuyusu tasarımı yapılması gereklidir. Ülkemizin en büyük yer altı zenginliği olan yer altı sularından yeterince faydalanılması için yeraltısuyu içeren havzalarda koruma alanları oluşturularak,su taşıyan Akifer formsyonun yapısının bozulmaması ve bu akiferlerin kirletilmemesi yönünde tedbirler alınmalıdır. Açılacak sondaj kuyusu tekniğine uygun olmalı ve bilinçli bir şekilde kuyu işletmesi yapılmalıdır. Bu işlemler ise Mühendislik işidir. Ayrıca, 167 sayılı Yeraltısuları hakkında Kanun Maddelerine de uyulmalıdır.

YERALTI SUYU ARAŞTIRMASI- HİDROJEOLOJİK ETÜT-HİDROJEOLOJİK ARAŞTIRMA:

Su sondaj lokasyonunun doğru olarak belirlenmesi kuyudan yüksek verimde su çekilmesini sağlar. Böylece düşük verimli 3-4 kuyudan 3-4 adet pompa çalıştırılarak elde edilecek su verimi,bir kuyudan bir tek pompa ile temin edilmiş olur. Elektrik giderleri, kuyu işletme giderleri azalır. Kuyudan su çıkmaması halinde ise yapılan emek ve para ziayan olacaktır. Temini gereken suyun çok fazla derinde olmayan su taşıyan formasyonlardan temin edilmesi halinde kuyu maliyeti azalacaktır.

Yeraltısuyundan en iyi şekilde yararlanma onun oluş, bulunuş ve dağılış özelliklerinin iyi bilinmesi ve bunları yüzeye çıkartacak yöntemlerin iyi uygulanması ile gerçekleşir. Suyun yeraltında toplanıp,hareket etmesi ile içinde bulunduğu ortam arasında doğrudan bir ilişki vardır. Bu yüzden yeraltısularının aranıp bulunmasındaki başarı yeraltı jeolojisinin iyi bilinmesine bağlıdır. Yeraltısuyu araştırması ile ilgili yapılan etüdlere Hidrojeolojik Etüt denilmektedir. Hidrojeoloji;formasyonların ve jeolojik yapının yeraltısuları ile ilişkilerini araştırmak amacıyla incelenir. Hidrojeolojik etüt (su etüdü-su arama-bulma çalışmaları);jeolojik ve jeofizik etüt çalışmalarını içerir.

Jeolojik Etüt

Önce genel coğrafi durum incelenir, inceleme alanının yeri , konumu, topoğrafyası ve arazi şekilleri saptanır. Daha önceden yapılmış jeolojik haritalardan, hava fotoğraflarından yararlanılır. Bölgenin jeomorfolojisi, stratigrafisi, petrografisi ve tektoniği genel olarak incelenir, amaca uygun olarak değerlendirilir.Yüzey jeolojisi çalışmalarından sonra hazırlanan jeolojik kesitler yardımı ile yeraltı jeolojisi hakkında bir dereceye kadar bilgi sahibi olunur.

Jeofizik Etüt

Jeofizik Etüt; yeraltıjeolojisi hakkında detaylı bilgi sağlamak için yapılır. Jeofizik araştırmalarda kullanılan yöntemlerle akiferlerin susuzluktan kurumuş toprak. Su sondaj-su arama ve su bulma için bize ulaşınız. Porozite ve permeabilite gibi su tutma ve iletme ile ilgili özellikleri doğrudan doğruya ölçülemez. Genel olarak jeofizik yöntemlerle yerkabuğundaki çeşitli kayaçların elektriksel özdirenç (rezistivite), elastik dalgaları iletme (sismik), manyetik süsebtibilite (manyetik),yoğunluk (gravite), radyoaktivite gibi değişik fiziksel özellikleri ya yeryüzünde ya da açılan kuyularda ölçülür. Sayılan fiziksel özellikleri birbirine yakın olan ortamları jeolojik olarak yorumlamak ve tecrübe ve uzmanlık işidir. Bu araştırmalar sayesinde isabetli bir yere sondaj yapma şansı artırılarak maliyetlerin düşürülmesi sağlanabilmektedir. Jeofizik yöntemler ölçülerin alındığı yere göre iki gruba ayrılır:

* Yüzeysel jeofizik yöntemler, * Kuyu içi jeofiziği yöntemler.

Yer altı suyu araştırmasında kullanılan en yaygın jeofizik yöntemler ise; Elektriksel rezistivite ve sismik refraksiyon yöntemleridir. Yeraltı jeofizik ( kuyu içi ) yöntemleri ise Elektriksel rezistivite logları , Potansiyel Spontane logları , Radyasyon logları gibi çalışmaları içerir.